Vitoria-Gasteiz, 2026ko apirilaren 16a. Vitoria-Gasteizko Jazz Jaialdia uztailaren 13tik 18ra bitartean izango da, eta dagoeneko bere ziklo abangoardistenaren programazioa osatu du. Bigarren urtez jarraian, Europa Jauregian egingo da, Principal Antzokiaren birmoldaketa-lanen ondorioz.
Jazza Europan uztailaren 13tik, astelehena, 18ra, larunbata, egingo da Gasteiz Hiribideko Europa Biltzar Jauregiko Maria de Maeztu Auditorioan, eta egungo jazzaren joera eta soinu berrien emanaldi hautatua hartuko du.
Astelehenean, hilak 13, eta asteartean, hilak 14, 20:30ean hasiko dira kontzertuak; asteazkenetik, hilak 15, larunbatera, hilak 18, berriz, 17:30etara aurreratuko da ordutegia, Mendizorrotzako kiroldegiko saio bikoitzetara joateko jendeari aukera emateko.
Amaro Freitas brasildar pianista gazte eta sendotuaren hirukoteak salia inauguratuko du. Nazioarteko ibilbide oparoa du, eta Pernambucoko musikariak jazz-berrikuntzagatik kritikaren esker onak pilatu ditu. Amazoniarekin izan duen harremanak bere musika inspiratu du, eta soinu-paisaia naturalak eta piano-teknikak eskaintzen dizkio, ekosistema horren aniztasuna gogorarazten dutenak. Freitasek Sidiel Vieira kontrabaxu-jotzailea eta Rodrigo Digão Braz bateria-jotzailea izango ditu lagun, erritmo afro brasildarrak, inprobisazioa eta espiritualtasun musikal sakona uztartzen dituen emanaldi inguratzailea eskaintzeko.
Asteartean, hilak 14, beste hirukote baten txanda izango da, New Jazz Underground estatubatuarrarena. Izen hori asmoen adierazpen bat da, jazzetik haratago talde erreferentea izateko bidean dagoen talde ultrakrekatutzat jotzen baita. Abdias Armenteros saxofoi-jotzailea, Sebastian Rios baxu-jotzailea eta TJ Reddick bateria-jotzailea goretsi dituzte jazzaren etorkizun handieneko artista gazteen artean. Juilliard Schoolen ikasten ari zirela elkar ezagutu ondoren, hirukotea New Yorkeko parkeetan jotzen hasi zen 2020ko konfinamenduan. Publikoak hirukotearen soinu freskoa ezagutu zuen bere egongelan jotzen ari zen taldearen bideo biralen bidez, eta gaur egun grabazio hauek milioika musikazale erakartzen dituzte, ez jazza bakarrik, modernitatez eta tradizioz blaitutako benetako adierazpen musikala transmititzea lortzen baitute. Hirukoteak “Hoodies” estudioko albuma kaleratuko du maiatzean, eta Vitoria-Gasteiz izango da estreinaldia egingo duten Europako lehen agertokietako bat.
Iosu Izaguirre kontrabaxu-jotzaile arabarrak “Ilusio” bigarren diskoa aurkeztuko du asteazkenean, hilak 15. Charles Mingusi egindako omenaldiaren ondoren, Izagirrek jazza ikuspegi irekitzaile, organiko eta emozionaletik jorratzen du lan honetan, musikari guztiek elkarrizketan parte hartzea eta elkarrizketa aberastea ahalbidetzen duten moldaketen bidez. Bere seikotea Ruben Salvador tronpetistak, Pablo Ramos saxofoi jotzaile altuak, Asier Iturbe tronboi jotzaileak, Koldo Uriarte pianistak eta Aitor Bravo bateria-jotzaileak osatzen dute.
Ostegunean, hilak 16, Kris Davis piano-jotzaile kanadarrak “Run the Gauntlet” album berria aurkeztuko du. Bertan, trebeziaz egituratutako konposizioak bat-bateko inprobisazioarekin nahasten ditu, Robert Hurst kontrabaxu-jotzaileak eta Johnathan Blake bateristak osatutako hirukote talentudun baten lider gisa. Davisek gainditzearen metafora den errezitaldi bat eskainiko du, bere azken konposizioek beren ibilbidean arrastoa utzi duten sei emakume piano-jotzaile aitzindari omentzen baitituzte, hala nola Geri Allen, Carla Bley, Renee Rosnes, Angélica Sánchez, Marilyn Crispell eta Sylvie Courvoisier, azken hau duela bi urte Antzoki Zaharreko eszenatokian aritu zena.
Riley Mulherkar The Westerlies taldearen sortzaileetako bat da, baina bere proiektu pertsonala ere duela bi urtetik garatzen ari da, Riley albuma kaleratu zuenetik, kritikaren ustez “aspaldiko” estreinako diskorik onenetakoa. “Tronpeta-jotzaile gazte adimentsu” hau, The New York Times egunkariak esaten dion bezala, musikari miresgarria eta diziplinatua da, eta Seattleko jazz-komunitate sustraituaren musika-aberastasun guztia xurgatzen jakin du. Ostiralean, hilak 17, Europako jazz-publikoak Grammy sarietarako izendatuta dagoen tronpeta-jotzaile honen musikarekin dardara egiteko aukera izango du. Bertan, Chris Pattishall pianoan, Barry Stephenson baxuan eta Jason Burger baterian arituko dira.
Ziklo honen amaiera, hilaren 18an, larunbata, Isaiah Collier Chicagoko instrumentu anitzeko jokalari goiztiarraren ardura izango da. Isaiah Collier Vitoria-Gasteizen “Collier plays Coltrane” birarekin izango da, John Coltraneri bere jaiotzaren mendeurrenean egindako omenaldiarekin. Urte esanguratsu honetan, 2021ean grabatutako “Cosmic Transitions” diskoko kantuak berreskuratu ditu Collierrek, Coltranerekiko eta “A love supreme” -ekiko miresmena agerian utziz. Aparteko talentuarekin, musikari-familia batetik dator, bertutetsua da hitzaren zentzu hertsian. Hamaika urterekin hasi zen saxofoia jotzen, eta bere berezko talentuak oso gaztetatik errekonozimendua ekarri zion. 2024an urteko Jazz Artista izendatu zuten, eta “The Almighty” diskoa denboraldiko jazz diskorik onenetakoa izan zen. Bere instrumenturik gogokoena saxofoia den arren, pianoa edo bateria ere jotzen ditu, eta beti agertokia bere altuera eta dotoretasunagatik betetzen duen presentziarekin. Collierrek laukote formatuarekin joko du Vitoria-Gasteizen.
Bihartik aurrera 49. edizio honetako Europako jazz kontzertuetarako sarrerak eta abonuak www.jazzvitoria.com webgunean erosi ahal izango dira. Sarreren prezioa 20 eurokoa da eta sei kontzertuetarako abonua 85 eurokoa.
Vitoria-Gasteizko Jazz Jaialdiak gainerako programazioa osatzeko lanean jarraitzen du.
Ostiral gauean, Magali Sarek eta Manel Fortiak Mendizorrotzako pabiloia berotzeko erronkari ekingo diote Ruben Bladesen saltsa baino lehen.
Bikote honek Sareren ahotsa du protagonista, eta Fortiaren kontrabaxuak XXI. mendera egokitutako folklore iberoamerikarraren soinu-unibertsoa birsortzea lortzen duen proiektu bat aurkezten du. Magali eta Manel lotzen dituzten sustrai jazzistiko sendoek errepertorio bat besarkatzen dute, tango eta bolero ezagunen egokitzapenetatik hasi eta Menorca eta Portugalgo kantu tradizionalen eraldaketetaraino, poemetan inspiratutako konposizio originalak aurkezteaz gain.
“Ànima” bere azken diskoa da, artistaren eragin ezberdinak inoiz baino gehiago uztartzen dituen lana, eta bere lehen suitearen konposizioarekin amaitzen dena: “Suite Ànima”. Jazzarekin batera, musika klasikoa Irene Reigen izaeraren parte da, eta horregatik proposamen honek kontrapuntuan oinarritutako harmonietatik eta konpositorearen iruditeria gogora ekartzen duten doinu tradizional eta folklorikoetatik zuzenean edaten du.
